Scherpstellen op de Nederlandse nacht

Eén van de dingen die ik in mijn vrije tijd het liefst doe hier aan boord – en waar ik ook het minste tijd voor heb – is nachtfotografie. Als het ISS aan de nachtkant van de aarde vliegt ziet onze planeet er prachtig uit. Misschien nog wel spectaculairder dan overdag. Je ziet altijd wel ergens bliksemflitsen, vuren van olievelden, noorderlicht, de enorm felle lampen van vissersschepen en natuurlijk de steden, dorpen en wegen die oplichten in een gouden gloed. Je ziet verschillen in de soort lampen per land, zoals tussen het enorm verlichte België en Nederland. Het is mooi en magisch om te zien, die met goud gestikte zwarte deken. Maar op veel plekken in bijvoorbeeld Nederland betekent het ook ‘lichtvervuiling’. Vanaf de grond kan je de sterrenhemel nauwelijks meer bewonderen door al licht dat nutteloos omhoog straalt.

Nederland valt vooral op door het Westland met de fel verlichte kassen. Dat herken je meteen. Vlak daarbij ligt het schaars verlichte Zeeland. Dat contrast, enorm donker en heel erg licht, maakt fotograferen bijzonder moeilijk. Hier aan boord hebben we professionele apparatuur. Onder meer drie Nikon D3s camera’s met vele verschillende lenzen, zoals 24, 28, 50, 85 en 180 mm. Je moet ermee leren werken. De instelling van sluitertijd, diafragma en ISO-waarde luistert nauw. De D3s is zeer lichtgevoelig en je kan tot ISO 12.800, maar dan wordt het beeld erg korrelig. Ook is het raam van belang. De 180mm kan je eigenlijk niet in de Cupola gebruiken vanwege de beschermingsplaten die voor de ramen zitten. Ze maken het onmogelijk om het beeld goed scherp te krijgen.

Stappenplan

Dus ga ik met die lens naar de Russische servicemodule. Dat moet ik doen als we over precies de juiste plek vliegen. Het mag niet bewolkt zijn en ik moet weg kunnen van mijn werk. Stap 1: snel herkennen (lastig, we kijken ondersteboven vanuit de Cupola en het is donker dus je kan niet even in een atlas kijken). Stap 2: jezelf stabiliseren (je zweeft tenslotte). Stap 3: mikken, met vaste hand volgen (we gaan hard) en schieten.

Voor je het weet ben je voorbij de plek die je wilde fotograferen en krijg je pas een paar dagen later een nieuwe kans.

Twee van mijn foto’s heb ik ingestuurd naar het NOS journaal en andere foto’s haalden de kranten. Bij het weerbericht laten ze altijd foto’s zien die mensen in het land hebben gemaakt. Ik dacht dat het leuk zou zijn als ze een foto konden laten zien die ván het land is gemaakt. Nederland vanuit de ruimte, bij nacht. In de passes met het ISS die volgden heb ik het midden van Nederland gefotografeerd met andere lenzen. En Friesland, omdat daar de Elfstedenkoorts was losgebarsten. Ik volg het nieuws via het NOS journaal, dat ik met een paar dagen vertraging krijg, dus leek het me leuk om die elf steden in één beeld te vangen. De komende tijd hoop ik nog veel nachtfoto’s te kunnen maken. Ik zal de best gelukte via Twitter naar jullie blijven sturen.

Dit bericht is geplaatst in logboek met de tags , , , . Bookmark de permalink.

51 reacties op Scherpstellen op de Nederlandse nacht

  1. Peter schreef:

    Wat gaat dat akelig snel daar in de ruimte. Nu ik deze video heb gezien krijg ik nog veel meer bewondering voor je foto’s.

    • Robin schreef:

      De ISS gaat inderdaad erg snel, maar niet zo snel als het filmpje doet vermoeden. De beelden zijn namelijk versneld.

      Desalnietemin zeer mooie foto’s!

    • Mark schreef:

      Dit beeld is versneld; ‘Timelapse’ staat er in de titel van het filmpje.
      Zo snel als je hier de aarde voorbij ziet rollen is het dus (denk ik;) niet echt.

      Toch, André?
      Help us out plz!

      Maar wel mooi om al je fotografie te mogen zien!

    • Hans schreef:

      Het is een time-lapse video, Peter 😉
      Maar het gaat daar snel!

  2. wilco de ridder pd2wdr schreef:

    Vraagje , waar kunnen we zien wanneer je qrv ben op de Ham radio boven Nederland Kan je dat op twitter zetten of is er een ander systeem?.

    Vriendelijke groet
    Wilco de Ridder pd2wdr

  3. Alina schreef:

    Die eerste foto met dat noorderlicht is zooo mooi! in dat opzicht ben ik wel jaloers op jullie, met zo’n uitzicht….

  4. angelique schreef:

    Misschien helpen jouw foto’s om de lichtvervuiling tegen te gaan. Foto’s zijn schitterend.

  5. Hanneke schreef:

    Wauw, wat lijkt me dat mooi om te zien. Fantastische foto’s! Wat een droombaan, astronaut en fotograaf tegelijk 🙂 astronautograaf? Ik fotografeer zelf ook vaak als iedereen slaapt – ik woon in Noorwegen en fotografeer het noorderlicht van onderaf 😀

  6. Hans Kolthof schreef:

    In een woord: TOP !
    Bedankt voor al het mooie wat je ons laat zien.

  7. Loek Jansen schreef:

    En wij maar denken dat fotograferen in de ruimte niet moeilijk is. Gelukkig hebben jullie daar top- apparatuur ter beschiking. Goede vlucht.

  8. Laurens schreef:

    Hallo André,
    In het Compendium voor de leefomgeving (www.clo.nl) van CBS, PBL en WUR hebben we een indicatorpagina over de verlichting in de nacht van Nederland. We hebben nu een NOAA- satellietbeeld van 2006 op de site. Zie http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl1030-Verlichting-in-de-nacht.html?i=12-9 Mogen we jouw mooiste foto van de Nederlandse nacht t.z.t. erbij plaatsen?
    Heel veel succes verder met je missie!
    Groet namens de redactie van het Compendium: @compendium_clo
    Laurens Brandes

  9. Joke Warmerdam schreef:

    Andre wat een prachtige foto’s en wat kan je mooi schrijven over je leven daar. Ik blijf je volgen Joke

  10. El Keulemans schreef:

    Zo gaaf al die avond/ nachtfoto’s, maar o wat gaat dat snel zeg. Scherpstellen en je ISO bepalen is al een kunst op zich begrijp ik nu! Wel super ISO van 12.800. Wow, dat werkt wel erg goed!! M’n complimenten. Noorderlicht en foto’s van NL zijn super!

  11. Trees Corbey schreef:

    Supermooie foto’s. We hebben bij de fotoclub net een workshop nachtfotografie gedaan. Ik vond het al moeilijk met beide benen op de grond en de camera op statief.
    Bedankt voor je mooie foto’s

  12. Mario van de Luijtgaarden schreef:

    Beste Andre Kuipers
    laat ik beginnen met te zeggen dat ik enorm geniet vsn je tweets, in het bijzonder van de foto’ s die je regelmatig stuurt! Fantastisch mooie vergezichten die letterlijk een andere blik op de aarde geven.

    ik heb je via mijn twitteraccount @maorimaori gevraagd of het mogelijk zou zijn om een foto van Sumba te maken? De reden dat ik het vraag is de volgende: ik probeer een plek te verwerven als fotograaf in #expeditiesumba. dit is een campagneactie van ontwikkelingsorganisatie Hivos. Ze willen met de #expeditie aandacht creeren voor het plan om op Sumba samen met de lokale bevolking toe te werken naar een situatie dat Sumba over 10 jaar geheel over is op 100% duurzame energie.

    In het kader van mijn pogingen om een plek te krijgen zou het geweldig zijn als een foto van Sumba zou komen. Sumba gebruikt nu weinig energie maar er zijn veel kansen voor waterkrachtm wind- en zonneenergie. Waarschijnlijk zal de nacht foto van Sumba op dit moment ook behoorlijk donker zijn.

    met deze actie, een foto van Sumba, zou ik ook graag de jury overtuigen van de kracht en impact van twitter in combinatie met fotografie. als @astro_andre hier ook aandacht aan geeft, heeft dat enorme impact.

    Ik ben graag bereid nog meer toelichting te geven, als daar behoefte aan is.

    alvast hartelijk dank voor je aandacht.

    vriendelijke groet
    mario van de luijtgaarden
    Inzending: Een beeld zegt meer dan 1000 woorden

  13. Mees schreef:

    Beste Andre,

    Mijn naam is Mees en ik ben zes jaar. Sinds ik jouw lancering heb gezien ben ik helemal fan van je en wil ik ook astronaut worden! Ik ben zelfs zo een grote fan dat ik een ruimte kamer wil!
    Is mogelijk om een mooie foto van de aarde in hoge resolutie toegemaild te krijgen zodat ik hier een mooie grote poster van kan maken? Het lijkt me gaaf als dit een foto is waarop je kan zien dat de aarde rond is.
    Dat zou natuurlijk heel gaaf zijn!

    Ik hoop een berichtje van je te ontvangen,

    Heel veel groeten van Mees

  14. Erwin schreef:

    Wat grappig om eens te lezen, het verhaal achter de foto’s. Sinds een paar maanden worden er veel meer nachtfoto’s gemaakt vanuit het ISS, komt dat omdat er nieuwe, lichtgevoeligere apparatuur aan boord is? Helaas al weer een paar weken bewolkt hier in Nederland. Hopelijk snel weer helder om ISS weer eens live te zijn. Hopelijk rond de ATV aankomst

  15. André PE1PQX schreef:

    Als hobby fotograaf weet ik dat vlug bewegende objecten erg lastig is te fotograferen, dus kan me voorstellen dat foto’s maken bij 28.000km/h en dan ook nog in het donker bijna onmogelijk is.

    De foto’s die ik gezien heb zijn schitterend!!

    Bedankt voor de mooie foto’s André en ook bedankt voor het korte gesprekje dat we zaterdag j.l. hadden rond 14.35 uur CET.

  16. Marion van Munster schreef:

    Ik vind je foto’s geweldig! Dank je wel dat je ze op internet wilt zetten! Top!

  17. Robin schreef:

    Ik ben benieuwd naar de foto’s van Nederland. Succes

  18. Ingrid Op de Laak schreef:

    Deze week zal ik de foto’s bekijken met mijn groep 8 en daardoor nog maar eens duidelijk maken hoe prachtig onze aarde is en hoe belangrijk het is er zuinig mee om te gaan.
    Bedankt voor de mooie plaatjes en goede vlucht!

  19. Greke schreef:

    Dank je wel!

  20. B schreef:

    Wat fantastisch!

  21. jolanda ten cate schreef:

    wat super om te zien. nooit bedacht hoe ingewikkeld het voor jullie daar boven moet zijn om mooie foto’s te schieten. Kijk elke keer weer met veel bewondering. kijk uit naar de volgende.

    groetjes jolanda.

  22. Gerard Mötter schreef:

    Hallo Andre, zeer interessant om jouw te volgen. En al helemaal met geweldige fotos erbij. Respect voor wat jullie daar doen en bedankt voor het erin betrekken van de volgers. Succes en zie uit naar de volgende mooie fotos met dito uitleg. Ik snap jouw uitleg over de vele verlichting in sommige delen van het land. Ik vaar zelf over de binnenlandse wateren voor mijn werk en zie dan ook snachts de grote verschillen hierin, met ook het verschil in zicht op de sterren. Succes Gerard

  23. Christina schreef:

    Jammer genoeg zit je niet meer boven in de ‘nacht van de nacht’ (eind oktober) . Zou best eens willen zien of Nederland er dan donkerder uitziet vanuit de ISS.
    Hier in het noorden kun je gelukkig nog wel sterren zien, speciaal in natuurgebieden zoals het Balloërveld. Maar niet zo mooi als jij helaas. Krijg wel meer respect voor je fotografie door deze uitleg.

  24. Joey Dreier Gligoor schreef:

    Andre, wat een mooi filmpje! Bizar wat een snelheid!

    Bedankt voor de video’s, foto’s en het kijkje in de keuken.
    Goede vlucht!

    Groeten Joey

  25. Vincent schreef:

    Vanuit de ruimte zie je het Westland, maar vanuit het westland zie je niets… Je ziet pas een komeet als ie op het westland neer komt. Foto’s van de sterrenhemel zijn daarom ook welkom!

  26. Solange Cleutjens schreef:

    Leuk om te lezen! Ik vind de foto’s die je totnogtoe op twitter hebt gezet zo ontzettend mooi! Ik sta elke keer weer versteld! Het is interessant om een beetje inzicht te krijgen hoe je ze maakt vanuit de ruimte. Keep up the good work!

  27. Diane schreef:

    André,

    Alle foto’s zijn supermooi en/of interessant. Misschien, als je weer terug bent, kan een uitgever er een boek van maken, dat zou leuk zijn!

    Groetjes.

  28. frans sessink schreef:

    Dat filmpje is volgens mij een factor 20 versneld afgespeeld. Als radioamateur hoor ik het radiobaken ongeveer 6 tot 7 minuten en het beeld van de horizon in het filmpje moet dus na 3 minuten midden onder de ISS zitten. In het filmpje duurt dat 10 seconden of nog minder. Klopt die factor van bijna 20?
    Frans Sessink, PA0FSB

    PS: is er een site waar je een radiokontakt kunt regelen? Zie ook de vraag van Wilco PD2WDR). Ik zou het met 2 watt van een porto met een goede antenne (half-wave) wel eens willen proberen, maar dat mag er verder niemand op die frequentie zitten.

  29. Henk Jan en Amanda schreef:

    Hallo André,

    Wij vinden het altijd erg leuk om je blogs te lezen. Wat een prachtige foto’s heb je weer geplaatst!!
    Als het donker is kijken we altijd samen naar de lucht en zijn we benieuwd of we je voorbij zien komen 😉 en vragen ons dan af hoe cool het zou zijn om de aarde vanuit daar te zien!!

    Veel succes daar en we wachten weer tot de volgende blogs!!

    Henk Jan en Amanda
    Nijkerk

  30. Ria schreef:

    André, ik vind het SUPER dat je je verhalen verteld en je foto’s plaatst.
    Iedere dag kijk ik of er nieuwe foto’s opstaan.
    Wat is het toch een schitterend gezicht vanuit de ruimte.

    Héél veel succes en ik blijf je volgen tot je weer voet op aarde zet.:)

    Groetjes, RI@

  31. bram schreef:

    Wanneer denk je terug op aarde te zijnen wat ga je dan doen?

  32. Elizabeth Vermaas schreef:

    Andre, wat mooi de foto’s. Dank dat je dit met ons wil delen. Nu al nieuwsgierig na de volgende foto’s. Succes!

  33. Alfred Daniels schreef:

    Goed werk Andre, moeilijk maar zeer de moeite waard: practice makes perfect!!
    Soms is een beeld met hogere resolutie en een wijdere beeldhoek toch uiteindelijk beter omdat het op de computer wel verder uitvergroot kan worden.
    proberen en feedback vragen.
    groeten
    fred

  34. Désiree schreef:

    Net als André is het mijn droom om de ruimte in te gaan.
    Metro heeft een plaats te verloten om de ruimte in te gaan.
    Stem op mij!!!
    -klik op deze link hieronder:
    http://metroinspace.com/nl/view/co0w
    -klik dan op “STEM”
    Elke dag kan je 1 keer stemmen.
    Alvast Bedankt!!!!!!
    Misschien win ik dan een ruimte reis!!!!!
    Groetjes Désiree

  35. Bea schreef:

    Het filmpje is met timelapse bewerkt. Dus in werkelijkheid gaat het ISS wat trager om de aarde heen.
    Geweldig André om zoveel mooie foto’s te zien van de aarde vanuit de ruimte!!!!
    Wanneer komt het ISS weer es overdags over Nederland waaien????

    Veel succes met je werkzaamheden!!!!

    Groetjes vanuit Tiel,

  36. Peter schreef:

    Hey André,

    – Aperture preferred schieten.
    – Aperture zo laag mogelijk waarde. ( Wat de lens aan kan. )
    – ISO zo laag mogelijk wat nog redelijk is. (Maar inderdaad niet zo hoog dat het beeld korrelig wordt. )
    – Zoek op internet even op “pannen” of “meetrekken.” Deze techniek kan wordt vaak gebruikt om vliegtuigen, auto’s en sporters vast te leggen. Het kost veel oefening om het goed te krijgen. ( En in de ruimte lijkt het me nog lastiger omdat je geen tegengewicht van de lens/toestel hebt. )

    Sterren fotograferen lijkt me wel ideaal om in de ruimte te doen. Je hebt namelijk het ultieme statief bij je en dat is gewichtsloosheid. Gewoon de camera in de ruimte laten hangen en de zelfontspanner gebruiken. (Eventueel met mirror-lockup.) Maar ik zal dit denk ik nooit uit kunnen proberen… Verder prachtige foto’s. Keep up the good work!

    Groeten.

  37. Maria schreef:

    Ik vind het filmpje met het noorderlicht toch zo ontzettend mooi. ‘k Was heel benieuwd hoe dat er in de ruimte uitzag. Groetjes

  38. jannig schreef:

    prachtig al die foto s blijf het volgen bedankt !!
    groetjes

    behouden vaart

  39. Ik weet niet waarom André zo moeilijk doet. Het Nederlandse bedrijf Cosine (Toevallig werk ik bij een spin off bedrijf van hun) Heeft de Nightpod uitgevonden. Daarop kan een D3s gemount worden met een 800mm lens en berekent de bewegingen van de ISS en kan daar tegen in bewegen, waardoor je prachtige foto’s kunt maken van de aarde als het donker is. Daar hebben mijn collega’s 6 maanden op gezeten. Gebruik dat ding en je hebt perfecte foto’s van de nachtkant.

  40. peter schreef:

    great pics!! regards from germany.

  41. Linda schreef:

    We hebben de ISS nu een aantal keren live in de avond voorbij zien komen. Wat blijft dat een bijzondere gewaarwording om te weten dat in die ‘witte vliegende bol’ een Nederlander zit die daar fantastisch werk levert. We blijven je volgen André!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.