Ik ben bijna niet meer in Nederland voordat ik in december vertrek naar het ISS. Door mijn trainingen mis ik vaak evenementen waar ik graag bij was geweest. Volgende week zondag is bijvoorbeeld de open dag bij ESTEC in Noordwijk. Iedereen kan dan een kijkje nemen achter de schermen van de ruimtevaart. Veel mensen weten het niet, maar vrijwel alle Europese ruimte-experimenten en satellietmissies beginnen op de tekentafels van ESTEC in Noordwijk. Voor hun lancering naar de ruimte worden ze daar ook uitgebreid getest. Ik vind het altijd iets magisch hebben, dat er hardware staat die écht naar de ruimte gaat. En voor mij persoonlijk is ESTEC natuurlijk bijzonder omdat mijn loopbaan in de ruimtevaart hier begon. Ruim twintig jaar geleden werd ik assistent project scientist voor fysiologische ruimte-experimenten. Die experimenten gingen mee met de Spacelab D2 missie aan boord van de Space Shuttle. Mijn contract was voor een jaar, maar ik ben nooit meer weggegaan.

Bij ESTEC heb ik heel veel experimenten voor bemande ruimtevluchten voorbereid. Maar ik kon ook helpen als arts, uitvoerder van experimenten en proefpersoon bij de paraboolvluchten die ESA organiseert. En ik reisde veel naar de laboratoria van internationale wetenschappers en naar conferenties in heel Europa en Amerika. Toen ik begon in 1991 had ik me al ingeschreven voor de astronautenselectie. Ik werd uitgekozen als Nederlandse kandidaat, maar belandde uiteindelijk niet in de Europese selectie van 1992. Dat gebeurde alsnog in 1998. Ik zette mijn werk op ESTEC nog een tijd voort en ging daarna trainen voor mijn eerste vlucht.

Enterprise

Een van mijn mooiste herinneringen aan ESTEC was ruim voordat ik er begon te werken. Op 5 juni 1983 vloog een aangepaste Boeing 747 met daarop de test Space Shuttle Enterprise van Parijs naar Amerika via ESTEC. Dat had Heidi Graf geregeld, het toenmalige hoofd communicatie van ESTEC. Veel mensen hadden gehoord dat de Space Shuttle langs zou komen en gingen daarvoor naar Noordwijk. Ik was 24 jaar en student. Toch wist ik toen al dat ik in de ruimtevaart wilde werken. En dat het daar allemaal gebeurde, bij ESTEC in Noordwijk.

Als project scientist heb ik meegewerkt aan tientallen experimenten. ESTEC is de schakel tussen de wetenschap en de ruimte. Elk ruimte-experiment begint met een wetenschappelijke vraag. Daarna wordt de benodigde apparatuur ontworpen op ESTEC. De bouw van hardware wordt gedaan door de ruimtevaartindustrie in heel Europa. Nederland heeft ook veel bedrijven die bijvoorbeeld sensoren, satellietonderdelen en meetinstrumenten bouwen. Als de hardware klaar is, gaat het terug naar ESTEC voor grondige tests onder meer in de ruimtesimulator, op de triltafels en in de akoestische kamer. Zo wordt gekeken of het apparaat ruimtewaardig is. De volgende stap is dat wetenschappers verzoeken kunnen indienen voor experimenten met de hardware. Bij ESTEC wordt gekeken of het experiment haalbaar is, veilig, niet teveel tijd kost en of de ruimte de beste plek is om het onderzoek te doen.

3D rondleiding
Ik heb een kantoor op ESTEC en officieel is dat ook mijn werkplek. Maar de laatste jaren ben ik er niet veel, omdat ik in het buitenland train

voor mijn nieuwe ruimtemissie. Heel af en toe ben ik in Noordwijk, vooral voor overleg en PR-activiteiten, maar ook voor training van bepaalde aspecten van mijn vlucht. Voor die training gebruiken we allerlei computersimulaties van het internationale ruimtestation. Voor het publiek is ook zo’n simulatie gemaakt: een 3D rondleiding door het ISS. Die tour geeft een heel bijzonder inkijkje in de verschillende modules aan boord. Alleen kan ik uit eigen ervaring zeggen dat het ISS er in werkelijkheid een stuk minder opgeruimd uitziet…

Ik wens iedereen die naar ESTEC gaat voor de open dag heel veel plezier. Volgend jaar ben ik zelf ook weer van de partij.