ESTEC, het startpunt van elke Europese ruimtemissie

Ik ben bijna niet meer in Nederland voordat ik in december vertrek naar het ISS. Door mijn trainingen mis ik vaak evenementen waar ik graag bij was geweest. Volgende week zondag is bijvoorbeeld de open dag bij ESTEC in Noordwijk. Iedereen kan dan een kijkje nemen achter de schermen van de ruimtevaart. Veel mensen weten het niet, maar vrijwel alle Europese ruimte-experimenten en satellietmissies beginnen op de tekentafels van ESTEC in Noordwijk. Voor hun lancering naar de ruimte worden ze daar ook uitgebreid getest. Ik vind het altijd iets magisch hebben, dat er hardware staat die écht naar de ruimte gaat. En voor mij persoonlijk is ESTEC natuurlijk bijzonder omdat mijn loopbaan in de ruimtevaart hier begon. Ruim twintig jaar geleden werd ik assistent project scientist voor fysiologische ruimte-experimenten. Die experimenten gingen mee met de Spacelab D2 missie aan boord van de Space Shuttle. Mijn contract was voor een jaar, maar ik ben nooit meer weggegaan.

Bij ESTEC heb ik heel veel experimenten voor bemande ruimtevluchten voorbereid. Maar ik kon ook helpen als arts, uitvoerder van experimenten en proefpersoon bij de paraboolvluchten die ESA organiseert. En ik reisde veel naar de laboratoria van internationale wetenschappers en naar conferenties in heel Europa en Amerika. Toen ik begon in 1991 had ik me al ingeschreven voor de astronautenselectie. Ik werd uitgekozen als Nederlandse kandidaat, maar belandde uiteindelijk niet in de Europese selectie van 1992. Dat gebeurde alsnog in 1998. Ik zette mijn werk op ESTEC nog een tijd voort en ging daarna trainen voor mijn eerste vlucht.

Enterprise

Een van mijn mooiste herinneringen aan ESTEC was ruim voordat ik er begon te werken. Op 5 juni 1983 vloog een aangepaste Boeing 747 met daarop de test Space Shuttle Enterprise van Parijs naar Amerika via ESTEC. Dat had Heidi Graf geregeld, het toenmalige hoofd communicatie van ESTEC. Veel mensen hadden gehoord dat de Space Shuttle langs zou komen en gingen daarvoor naar Noordwijk. Ik was 24 jaar en student. Toch wist ik toen al dat ik in de ruimtevaart wilde werken. En dat het daar allemaal gebeurde, bij ESTEC in Noordwijk.

Als project scientist heb ik meegewerkt aan tientallen experimenten. ESTEC is de schakel tussen de wetenschap en de ruimte. Elk ruimte-experiment begint met een wetenschappelijke vraag. Daarna wordt de benodigde apparatuur ontworpen op ESTEC. De bouw van hardware wordt gedaan door de ruimtevaartindustrie in heel Europa. Nederland heeft ook veel bedrijven die bijvoorbeeld sensoren, satellietonderdelen en meetinstrumenten bouwen. Als de hardware klaar is, gaat het terug naar ESTEC voor grondige tests onder meer in de ruimtesimulator, op de triltafels en in de akoestische kamer. Zo wordt gekeken of het apparaat ruimtewaardig is. De volgende stap is dat wetenschappers verzoeken kunnen indienen voor experimenten met de hardware. Bij ESTEC wordt gekeken of het experiment haalbaar is, veilig, niet teveel tijd kost en of de ruimte de beste plek is om het onderzoek te doen.

3D rondleiding
Ik heb een kantoor op ESTEC en officieel is dat ook mijn werkplek. Maar de laatste jaren ben ik er niet veel, omdat ik in het buitenland train

voor mijn nieuwe ruimtemissie. Heel af en toe ben ik in Noordwijk, vooral voor overleg en PR-activiteiten, maar ook voor training van bepaalde aspecten van mijn vlucht. Voor die training gebruiken we allerlei computersimulaties van het internationale ruimtestation. Voor het publiek is ook zo'n simulatie gemaakt: een 3D rondleiding door het ISS. Die tour geeft een heel bijzonder inkijkje in de verschillende modules aan boord. Alleen kan ik uit eigen ervaring zeggen dat het ISS er in werkelijkheid een stuk minder opgeruimd uitziet...

Ik wens iedereen die naar ESTEC gaat voor de open dag heel veel plezier. Volgend jaar ben ik zelf ook weer van de partij.

This entry was posted in logboek. Bookmark the permalink.

6 Responses to ESTEC, het startpunt van elke Europese ruimtemissie

  1. Peter Fortuin says:

    Super leuk om te lezen dat er binnenkort een open dag is. Daar wil ik wel naar toe komen. Ben je er zelf ook bij?

  2. Dank je wel Andre,
    het lijkt me geweldig om vanuit de ruimte een uitzicht te hebben op het heelal en ook op een planeetje met de mooie naam Earth. Zover weg daar en zo klein en zo' n mooi rond geheel. En dan te voelen en intenser dan ooit tevoren te weten, dat dat daar het planeetje is waar je vandaan bent gekomen en ook de enige plek in het ontzaglijk grote heelal waar je na je reis weer kunt terugkeren. Wat een unieke ervaring dat je dat echt kan meemaken!
    Ik zelf heb antropologie (volkenkunde) gestudeerd en opgeteld wel 25% van mijn leven in andere landen en culturen doorgebracht. Vooral de allerprimitiefst levende natuurvolken heb ik in hun eigen omgeving bestudeerd. Hun levenswijze staat nog het dichtste bij die van de oergeschiedenis van de menselijke soort. Gaande weg heb ik mij gespecialiseerd in de studie van hun levensbeschouwing en hun wereldbeeld: hoe zij hun wereld ervaren.
    Maar ik ben begonnen met een gymnasium B en heb toen serieus gedacht om medicijnen, theoretische natuurkunde of astronomie te gaan studeren. De oorsprongsvragen hebben mij altijd bezig gehouden, ook de (astro)fysische en de (chemisch)biologische.
    Toen ik een lange tijd in de Verenigde Staten reisde heb ik daar een uitgebreide aptitude-test gedaan. In die test werden je resultaten vergeleken met bekende mensen die deze test ook hadden gedaan. Volgens de test kwamen mijn resultaten het meeste overeen met die van Neil Armstrong.
    Heb ik toch de verkeerde studie gekozen? Of had Neil Armstrong ook een goede veldwerk antropoloog kunnen zijn geweest? Als je tijd hebt (kan ik me niet indenken) zou je mijn weblog kunnen lezen (profiel eerst): freddaniels.waarbenjij.nu
    Ik heb nog een idee ten aanzien van het fenomeen gravitatie, waar ik al vele jaren over heb nagedacht, maar nog steeds niet weet hoe ik dat zou kunnen testen. Maar, misschien is het meer een inzicht en zijn er al testen over gedaan. Toch is mijn inzicht niet doorgedrongen of zelfs maar bekend in dagelijks leven. Misschien is het onjuist of is het nieuw? Ik denk dat ik zondag wel naar die open dag van Estec zal gaan.
    Andre, ik hoop dat je het ondanks het uitstel toch heel erg naar je zin hebt,
    Alfred

  3. leenvr says:

    Estec, tja mijn kennismaking met ruimte vaart. dik 40 jaar geleden. dagen lang stopcontacten monteren, gaten boven je hoofd in betonnen plafond boren, kabels trekken, brandbeveiligingskasten monteren. interessante dingen bekijken zoals vacuumtank met vele zonlichtklampen en een sateliet ? een grote Schone hal met een portaalkraan bovenin. de mooie dames die daar al werkten en rondliepen. een leuke tijd toen voor een jonkie!

  4. Rob de Vries says:

    Was die vlucht van de Shuttle geregeld door ESTEC??

    Ik weet dat toen dat plaatsvond die credits in de publiciteit ook zijn opgeëist door Chriet Titulaer (leeft die trouwens nog?) met gebruikmaking van al zijn ingangen bij de top van NASA. Gezien het feit dat op de dag nog werd doorgevlogen tot IJmuiden (en op het laatste moment ook nog een rondje over Amsterdam werd toegevoegd) klinkt een "geregeld door Noordwijk" mij persoonlijk minder geloofwaardig in de oren TBH.

  5. Heidi Graf says:

    Nou, ik wist niet, dat je toen ook op het strand was in juni 1983...
    Een open dag zonder jou kan eigentlijk niet - maar is het niet nog erger, dat je nu het Perry Rhodan jubileum mis ??

  6. Ha Andre,
    Na de mystieke bespiegelingen van mijn vorige respons nu iets meer down to Earth.
    Ik vroeg me af of je vanuit het mooie spacelab ook de rookwolken boven Borneo kan zien.
    Ik weet dat je je voor het Wereldnatuurfonds heb ingezet voor het behoud van de Orang Utans op Borneo.
    Ik was vorig jaar in Saba, het noordoostelijk deel van Borneo dat een provincie van Maleisie is. Op drie kleine stukjes na is al het bos daar al tot de grond toe afgebrand. Eindeloze kilometers kale aarde en palmolie plantages kun je er nog zien. Miliarden planten en dieren zijn er levend verbrand. Ook de hogere dieren: de Orang Utans, de dwergolifanten, de prosimeans (de voorlopers van mens en mensaap) hebben een tragische en zeer pijnlijke dood in de vlammen gevonden.
    Nee, het was geen natuurramp. Er zijn een paar mensen geweest, misschien maar een stuk of vijf, die vonden dat zij meer konden verdienen aan een plantaardige olie: palmolie. Oh nee, er is er geen tekort aan plantaardige olie en bijna alle soorten olierijke planten groeien in ecosytemen die meer monotoon zijn dan nu juist het aller complexte en aller oudste ecosysteem op Earth. Het is alsof je het spacelab in de brand steekt omdat je graag wat alluminium ervan wilt hebben. Hebzucht en macht van een stuk of vijf verblinde gekken hebben dit gedaan. Oh nee, sorry dit was eerlijk zaken doen volgens de wetten van onze democratie en onze vrije economie. Ja, misschien kun je vanuit het spacelab ook de botlek gebied bij Rotterdam zien. Daar staat de fabriek die deze olie verwerkt: de fabriek van Cargill, in ons eigen Nederland. Gebouwd met toestemming van .........
    En dat Wereldnatuurfonds? Zijn zij onmachtig of lijkt het maar zo? Zouden zij echt niet weten wat en wie? Andre uitkiezen als ambassadeur voor de aapjes. Een mooie vlag op een stinkende schuit zetten. Dat is toch echt Hollandse traditie? Onze cultuur.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>